logo_cbk

CBK Rotterdam

Centrum Beeldende Kunst Rotterdam

logo_tent logo_sir logo_bkor logo_artoffice

Rotterdam Cultural Histories #8: Hard Werken

Tentoonstelling: 03/06/2016 - 04/09/2016
Locatie: TENT

Op de eerste verdieping in het gebouw waar zowel TENT als Witte de With zijn gevestigd stellen beide kunstinstellingen bij toerbeurt een tentoonstelling samen die een onderdeel van de culture geschiedenis van Rotterdam laat zien. In de achtste editie wordt Hard Werken getoond door TENT.

Rotterdam Cultural Histories#8 toont alle edities, foto’s en ander archiefmateriaal van het roemruchte tijdschrift Hard Werken. Hoewel er maar tien nummers van dit culturele tijdschrift zijn verschenen in de periode 1979 – 1982, heeft het een grote invloed gehad op een hele generatie grafische vormgevers in Nederland en in het buitenland. De presentatie is samengesteld door Reyn van der Lugt en Marjolein van de Ven.

Hard Werken
Het opvallende A3-formaat, de anarchistische vormgeving wars van alle toen geldende typografische regels, de grote rol voor fotografie en een per nummer wisselende groep medewerkers uit voornamelijk de beeldende kunst en literatuur, karakteriseerde dit nieuwe initiatief direct als een eigenwijs, ongrijpbaar maar bovenal Rotterdams fenomeen.

Het blad gaf veel ruimte aan Rotterdamse schrijvers en dichters: bekend is de voorpublicatie van Jules Deelders boek over de Rotterdamse bokser Bep van Klaveren. Daarnaast werd ook commentaar gegeven op Rotterdamse stedenbouwkundige en architectonische ontwikkelingen, met name tegen de ‘nieuwe truttigheid’. Het blad werd de spreekbuis van een dynamische grootstedelijke, internationale cultuur. Maar meer nog dan door de inhoud werd het blad gekenmerkt door zijn specifieke vormgeving. Het binnenwerk was zwart-wit, de omslagen in uitbundige kleuren. Scheef geplaatste teksten en foto’s, tekeningen en collages, tientallen lettertypes in één nummer; alles werd door elkaar gebruikt in een unieke vormgeving die zich tot een nieuwe ‘stijl’ ontwikkelde. Ook was er veel aandacht voor fotografie. Veel deelnemende kunstenaars ontwikkelden zich tot wat in midden jaren tachtig de Rotterdamse School voor (geënsceneerde) Fotografie werd genoemd. Ook de advertenties in het tijdschrift werden volgens dezelfde onorthodoxe principes vormgegeven.

De vaste kern bestond uit Gerard Hadders, Rick Vermeulen, Tom van den Haspel, Henk Elenga, Kees de Gruiter en Willem Kars. De laatste was destijds ook verantwoordelijk voor de Grafische Werkplaats van de Rotterdamse Kunststichting, waar het tijdschrift werd gedrukt. De initiatiefnemers van het tijdschrift richtten in 1980 ook het ontwerpbureau Hard Werken op. Aanvankelijk werkten zij vooral voor Rotterdamse culturele instellingen, later ook voor opdrachtgevers in de rest van het land en in het buitenland. Beroemd werd hun serie affiches voor International Film Festival Rotterdam van 1984 t/m 1994.

Hard Werken was van grote betekenis voor de culturele eigenwaarde van Rotterdam. De vele aan het blad gelieerde kunstenaars drongen nationaal en internationaal door. Het tijdschrift leek de voorbode van een nieuw cultureel elan dat Rotterdam in de jaren tachtig en negentig definitief bevrijdde van het imago van de saaie, cultuurarme havenstad.

In het voorjaar van 2017 verschijnt bij Valiz een omvangrijke publicatie over de geschiedenis van ontwerpbureau Hard Werken.

TENT is een platform voor 100% hedendaagse kunst dat zijn wortels heeft in Rotterdam. Het verbindt de kunst van de stad met wat in de wereld er omheen gebeurt.
Naar website TENT

Sculpture International Rotterdam beheert en ontwikkelt een publieke collectie ter ondersteuning van de internationale en culturele ambities van Rotterdam.
Naar website SIR

BKOR ontwikkelt en archiveert kunstprojecten in de openbare ruimte, vooral in buurten en wijken. Het veelzijdige programma draagt bij aan de stad Rotterdam.
Naar website BKOR

Art Office bemiddelt, informeert en ondersteunt Rotterdamse beeldend kunstenaars t.a.v. hun beroepspraktijk. Voor kunstenaars, instellingen en particulieren.
Naar website Art Office